AİHM Osman Kavala kararını açıklayacak

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 18 Ekim 2017’den beri tutuklu bulunan iş insanı Kavala’ya ait, 10 Aralık 2019’da Sözleşme’nin 18. hususunun ihlali ve bu durumun sona erdirilmesi için 46. unsurun 4. fıkrası uyarınca Kavala’nın derhal özgür bırakılması gerektiğine karar vermişti.

Mahkeme’nin kararlarının uygulanıp uygulanmadığını denetleyen Avrupa Kurulu Bakanlar Komitesi, 2019 tarihli AİHM kararını uygulamadığına karar vererek Türkiye’ye karşı 2 Şubat 2022’de resmen ihlal prosedürü başlatmıştı. Avukat Benan Molu, yarın, prosedür gereği tekrar AİHM’e gönderilen belgeden çıkacak olan kararı kıymetlendirdi.

Molu, ihlal kararının Kurul tarihinde birinci defa Azerbaycan’a karşı başlatıldığını söyleyerek şöyle devam etti:

“KAVALA İLE BİRLİKTE KURUL TARİHİNDE İKİNCİ DEFA İHLAL SÜRECİNE GİDİLMİŞ OLDU”

“AİHM, bu süreçte alınan hiçbir kararın yerine getirilmediği ve hem AİHM’in bağlayıcı olan kararına hem de Bakanlar Komitesi’nin kararlarına karşın Kavala’nın hür bırakılmaması sebebiyle Türkiye’ye karşı ihlal prosedürü başlatma kararı aldı. Bu, Avrupa Kurulu tarihinde, o devir Rusya da Kurul üyesi olduğu için, 47 devlet içinde yalnızca Azerbaycan’a karşı başlatılan bir süreç olmuştu. Kavala ile birlikte Kurul tarihinde ikinci kere bu yola gidilmiş oldu. 2 Şubat 2022 tarihinde Bakanlar Komitesi belgeyi tekrar İnsan Hakları Mahkemesi’ne gönderdi ve kararının uygulanmasını sağlayamadığını ve kararın yerine getirilip getirilmediğine yönelik bir tespit kararı kurulmasını söyledi. Yarın Mahkeme, kendi kararının yerine getirilip getirilmediğini inceleyecek.”

“HÜKÜMETİN TEMEL ARGÜMANI, SONRAKİ TUTUKLULUKTA FARKLI KANIT VE CÜRÜM İSNATLARININ İLERİ SÜRÜLMESİYDİ”

Molu, Kavala belgesi kapsamında verilen Mahkeme kararına ait hükümetin Mahkeme ve Bakanlar Komitesi karşısında öne sürdüğü argümana ait, “Hükümetin temel argümanı, Kavala’nın AİHM’in 2019 tarihli kararına husus olan tutukluluğunun beraatla sonuçlandığı ve sonraki tutuklulukta farklı kanıtların ve kabahat isnatlarının ileri sürüldüğüydü. Hükümet hem Mahkeme önünde hem de Bakanlar Komitesi önünde Selahattin Demirtaş belgesinde da emsal bir biçimde ileri sürüyor” diye konuştu.

“KAVALA İÇİN, MAMMADOV’A NAZARAN ÇOK SÜRATLİ İŞLETİLEN BİR SÜREÇ KELAM KONUSU”

Mahkeme’nin Kavala’nın ikinci ve üçüncü tutukluluğuna ait bir karar vereceğine ait beklentinin de olduğunu belirten Molu şunları söyledi:

“2019 tarihli kararda olduğu üzere tutukluluğu somut kanıtlara ve makul kuşkuya dayanıyor muydu, özgürlük ve güvenlik hakkı ihlal edildi mi üzere Sözleşme’nin öteki unsurlarında düzenlenen hak ve özgürlüklerle ilgili bir karar verilecek üzere bir beklenti var. Bu türlü olmayacak. Bu karar yalnızca, Sözleşme’nin 46.maddesinin 4’üncü fırkası altında 2019 tarihli AİHM kararının uygulanıp uygulanmadığının tespit edileceği bir karar olacak. Zira bu özel bir prosedür süreci.

Bu, birinci kere Azerbaycan’a karşı uygulanmıştı. Bir insan hakları savunucusu ve siyasetçi Ilgar Mammadov’un tutuklanmasıyla ilgili bir karardı. O karar, Kurul tarihindeki bir birinci olduğu için, AİHM’deki 17 hâkimin bir ortaya gelerek oluşturduğu Büyük Daire’nin bu hususta karar vermesi yaklaşık 1,5 sene sürmüştü. Lakin Kavala kararı şubat ayında Büyük Daire’ye gitti ve temmuz ayında bir karar verilmesini bekliyoruz. Kavala için, Mammadov’a nazaran çok süratli işletilen bir süreç kelam konusu. Şayet o davada belirlenen prensipler uygulanacak olursa, Kavala’nın hür bırakılmadığı, kararın uygulanmadığı tarafında bir karar verilecektir. Verilecek olan ihlal kararı doğrultusunda da Kavala’nın hür bırakılması gerekecek.”

“KAVALA’NIN TAHLİYESİ TEK BAŞINA KÂFİ DEĞİL”

2019 tarihli mahkeme kararının uygulanmadığına ait bir karar çıkması durumunda, bu kararın Türkiye’deki bütün mahkemeler ve bireyler açısından kesin ve bağlayıcı olacağını belirten Molu kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bu kararın ise yerine getirilmesi gerekecek. Bundan sonra Bakanlar Komitesi’nde Kavala ile ilgili iki başka süreç işleyecek. Bir tanesi 2019 tarihli kararın uygulanıp uygulanmaması; başkası ise 11 Temmuz tarihli kararın yerine getirilip getirilmemesine ait olacak. Bu noktada Kavala’nın tahliyesi tek başına kâfi değil. Kararın uygulanmış sayılabilmesi için, beraat etmesi ve buna bağlı olarak oluşan bütün olumsuz sonuçların, hesaplarının dondurulması, yurt dışı çıkış yasağı üzere olumsuz yaptırımların ortadan kaldırılması gerekiyor.”

“İHLAL SÜRECİNE SIK BAŞVURULABİLECEĞİ ÖNGÖRÜLMEMİŞ OLMALI Kİ SÜREÇ ÇOK BELİRSİZ”

Kararın uygulanmaması durumunda Türkiye’ye yönelik bir dizi yaptırımın öngörüldüğünü belirten Molu, “Sözleşme uyarınca ve Avrupa Kurulu statüsü uyarınca, Türkiye’nin Kurul organları nezdindeki oy kullanma hakkının ve Kurul üyeliğinin askıya alınması, hatta üyelikten çıkartılmaya kadar bir dizi yaptırım öngörülüyor. Anladığım kadarıyla, bu yola bu kadar sık başvurulabileceği öngörülememiş olmalı ki yaptırımların ne vakit uygulanmaya başlayacağı, hangi yaptırımın seçileceği, hangi etaba kadar gideceği konusu çok belirsiz” diye konuştu.

Bir yaptırım kararı çıkıp çıkmayacağının meçhul olduğuna değinen Molu, Azerbaycan’ın AİHM kararı öncesi Mammadov’u hür bıraktığını söyledi. Molu şöyle devam etti:

“Azerbaycan’da dahi o kademeye gelinmedi. O yüzden hangi yaptırım, ne vakit uygulanır bilmiyoruz. Karar sonrasında Türkiye’nin ne yapacağı ve Bakanlar Komitesi’nin nasıl yaklaşacağına ait bir bahis. Önceliğimiz, 4 yılı aşan haksız tutukluluğun sona ermiş olması. Bu yalnızca Kavala ile sonlu değil, Türkiye’de benzeri biçimde siyasi sebeplerle özgürlüğünden alıkonulan muhaliflere, hak savunucularına ve siyasetçilere uygulanıyor olması.”

 

 

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.